Erna Aradóttir var vinkona foreldra minna. Hún var hollsystir mömmu úr hjúkrunarkvennaskólanum og besti nágranni sem hægt var að hugsa sér á Álfhólsveginum. Erna var aldrei nefnd á nafn án þess að Böddi fylgdi með. Erna og Böddi. Fastir punktar í tilveru fjörmikillar stúlku sem ólst upp í óbyggðum Kópavogs, og nánast óbyggðum Kópavogi, þar sem Víghólar voru rétt sunnan við æskuheimilið.
Sem örverpi foreldra minna fékk ég lengst systkina minna að fylgja með þegar foreldrunum var boðið í kvöldverð til Ernu og Bödda. Þá var öllu til tjaldað og alltaf var „flott í boðinu“. Heimili Ernu og Bödda var glæsilegt og löngum sat ég og dáðist að stórkostlegum listaverkum eftir þjóðþekkta listamenn. Mest dáðist ég að litlu verki eftir Nínu Tryggvadóttur á það gat ég endalaust horft og notið.
Erna varð bjargvættur minn oftar en einu sinni. Minnisstæðast er þó þegar ég tók að mér barnapössun í tvær vikur meðan mamma, pabbi, Sigrún systir og Gunni maður hennar fóru í ferð til Kanaríeyja. Þá tók ég að mér að gæta Guðrúnar Hörpu systurdóttur minnar en hún var þá um 18 mánaða. Harpa veiktist á meðan hún var í minni umsjón og var með háan hita allan tímann. Þó ég ætti systkini um allan Kópavog hitti þannig á að þetta ár var ekkert þeirra og mér nærri til aðstoðar þegar hitinn fór í 40 gráður. Þá var gott að leita til Ernu sem hughreysti mig og gaf mér blíðlega þau ráð, í tvígang, að hafa sambandi við næturlækni. Ég átti að standa á eigin fótum.
Árin líða og lífið tekur við. Gamlir nágrannar og kærir vinir gleymast þó ekki og einhverra hluta vegna hefur hugur minn á síðustu árum leitað mjög til Ernu Ara. Ég leit til hennar á Sléttuveginn fyrir um ári síðan og áttum við góða stund þar og rifjuðum upp gamla tíma. Ég hitti Ernu síðast þegar hún kom og var viðstödd útför pabba í nóvember. Þótti mér afskaplega vænt um það að sjá hana þar ásamt Soffíu dóttur sinni og Jóa tengdó.
Ernu og Bödda færi ég þakkir fyrir allt það góða sem þau gerðu fyrir mig, okkur systkinin og foreldra okkar. Minning þeirra lifir. Soffíu, Jóa og dætrum þeirra færi ég innilegar samúðarkveðjur.
Ég leit í heimsókn til Ernu á Sléttuveginn þann 25. janúar 2023. Mikið var það skemmtilegt og það sem hún var hissa að sjá mig.
Tekið á móti kærri vinkonu í 50 ára afmæli mínu í desember 2013.
Pabbi og Erna í afmæli mínu 2013. Nú eru þau öll sameinuð, mamma, pabbi, Erna og Böddi, og væntanlega er flott í boðinu eins og alltaf.
Sjónvarpskokkurinn Eyþór Rúnarsson – uppskrift af Stöð 2
Andabringur með pistasíum og trönuberjum – fyrir 4
800 g andabringur
1 msk. af fínt rifnum lime berki
Olía til steikingar
Sjávarsalt
Hvítur pipar úr kvörn
3 msk. pistasíur
3 msk. trönuber
1 lime
2 msk. graslaukur fínt skorinn
Setjið andabringurna á miðlungsheita pönnu með fituhliðina fyrst niður og steikið í ca 4 mín á fituhliðinni. Snúið bringunum við og steikið í ca 2 mín á hinni hliðinni. Kryddið með salti og pipar. Setjið bringurnar inn í 80 gráðu heitan ofninn í 40 mínútur. Setjið pistasíurnar á pönnuna sem að andabringurnar voru steiktar á og eldið þær upp úr andafitunni í ca 3 mín eða þar til þær verða stökkar. Bætið trönuberjunum út á pönnuna og eldið með pistasíunum í 1 mín. Kryddið með salti og pipar eftir smekk. Gott er að setja smá fínt skorinn graslauk líka með.
Steiktir shitakesveppir, spínat og perur
2 box shitakesveppir
2 stk. pera
2 msk. fínt skorin skallotlaukur
2 msk. sojasósa
1 msk. smjör
ólífuolía til steikingar
Sjávarsalt
Svartur pipar úr kvörn
Skerið sveppina í fernt og setjið á heita pönnu með ólífuolíu og smá smjöri. Steikið sveppina þar til þeir eru oðnir mjúkir. Skrælið og skerið peruna í stóra bita og bætið út á pönnuna ásamt skallotlauknum og sojasósunni. Kryddið með salti og pipar ef þurfa þykir.
Sætkartöflumús með hvítlauk og engifer
2 stk. bakaðar sætar kartöflur (bakaðar í 90 mín við 200 gráður)
2 msk. fínt rifinn ferskur engifer
1 hvítlauksgeiri (fínt rifinn)
200 ml líter rjómi
½ poki spínat
Sjóðið upp á rjómanum og bætið sætu kartöflunum svo út í. Bætið svo hvítlauknum og engifernum út í og smakkið svo músina til með salti. Rétt áður en músin er borin fram er spínatinu bætt út í pottinn og blandað saman við músina.
Lime hunangssósa
3 stk. laukar (skrældur og gróft skorinn)
6 stk. hvítlauksgeirar
1 stk. lárviðarlauf
2 stk. stjörnuanis
4 sellerístilkar (gróft skornir)
½ flaska hvítvín
50 ml sojasósa
50 ml hunang
1 líter kjúklingasoð
100 g smjör skorið í teninga
safi úr 2 lime
ólífuolía til steikingar
sjávarsalt
svartur pipar úr kvörn
Hitið stóran pott með olíu og steikið laukinn, hvítlaukinn, og selleríið þar til allt er orðið gullin brúnt. Bætið lárviðarlaufinu og stjörnuanisnum út í og hellið því næst sojasósunni út í og látið hana sjóða niður um helming. Bætið svo hvítvíninu út í og látið það sjóða niður um helming líka. Setjið svo hunangið, kjúklingasoðið og látið sjóða við vægan hita í 1 klst. Sigtið soðið yfir í annan pott og látið það sjóða þar til það fer að þykkna. Bætið smjörinu smám saman út í og smakkið til með saltiinu og limesafanum og meira hunangi ef þurfa þykir.
Þau voru þung sporin þegar við systkinin fylgdum pabba síðasta spölinn, en þó var okkur létt. Óminnið sem hann hafði barist við síðustu misseri og versnandi heilsa var orðið óbærilegt, bæði fyrir Hinnar Lár og okkur sem stóðum honum næst.
Hinni Lár var stór maður á svo margan hátt, hann var það kannski ekki í efni, en í anda voru fáir stærri en hann. Þau elstu okkar muna eftir því þegar fjölskyldan flutti inn í nýja flotta húsið á Álfhólsvegi 80 í Kópavogi. Mamma og pabbi ný orðin þrjátíu og eins árs með fimm börn og það sjötta á leiðinni. Sagan segir að þegar pabbi fór til bankastjórans til að falast eftir láni fyrir húsinu hafi bankastjórinn horft á hann og sagt að þetta hús væri allt of stórt. En þegar pabbi sagði að þangað myndi flytja átta manna fjölskylda var bankastjórinn fljótur að gefa eftir og lánið var veitt með það sama.
Þó pabbi hafi flutt frá Akureyri rétt ríflega tvítugur þá leit hann alltaf á sig sem Akureyring fyrst en Kópavogur, sem fóstraði hann í rúm 60 ár, var í öðru sæti. Þegar alzheimers sjúkdómurinn greip hann fyrir ríflega fimm árum síðan leitaði hugur hans æ oftar norður og síðustu mánuði var hann sannfærður um að hann væri staddur á fallegu Akureyri, pabbi hans kom í heimsókn og mamma var hjá honum stöku sinnum. Það var fyrir okkur börnin hans bæði fallegt og ógnvekjandi í senn.
Pabbi var ævintýramaður og hafði gríðarlega þörf fyrir að hafa eitthvað fyrir stafni. Hann var óhræddur við að taka áhættu í lífinu og stofnaði fjöldann allan af fyrirtækjum, fiskbúð, verslun, trésmíðaverkstæði og harðfiskverslun, svo eitthvað sé nefnt og já hann stofnaði ÍK, Íþróttafélag Kópavogs tvisvar!
Hinni Lár gerði mjög margt fyrir fólkið sitt og þá sem voru honum nákomnir. Hann ætlaðist ekki endilega til þess að fá formlegar eða miklar þakkir fyrir þau viðvik sem hann gerði og að sama skapi sá hann ekki alltaf tilefni til þakklætis þegar honum voru greiðar gerðir. Það sem þurfti að gera það var gert – punktur!
Pabbi var frændrækinn og þótti gaman að kíkja í heimsókn til skyldfólks síns. Þær heimsóknir hafa verið vel metnar. Það hefur sýnt sig síðustu daga þegar okkur systkinunum hafa borist fjöldinn allur af skilaboðum og kveðjum vegna fráfalls hans. Hann naut virðingar víða og langt út fyrir það sem við gerðum okkur nokkru sinni grein fyrir.
Hinni Lár vildi ekki neitt umstang við andlát sitt, hann kvaddi þennan heim saddur lífdaga þann 16. nóvember sl. og var jarðsunginn í kyrrþey frá Lindakirkju í Kópavogi viku síðar. Við trúum því að nú sé hann í Draumalandinu þar sem mamma, litli drengurinn þeirra sem dó tveggja daga, Bragi heitinn, eiginmaður Guðbjargar systur, systkini pabba og önnur skyldmenni sem kvatt hafa okkur, hafi tekið fagnandi á móti honum.
Blessuð sé minning Hinna Lár.
Ó, leyf mér þig að leiða Til landsins fjalla heiða Með sælu sumrin löng Þar angar blómabreiða Við blíðan fuglasöng Þar aðeins yndi fann ég Þar aðeins við mig kann ég Þar batt mig tryggðaband; Því þar er allt sem ann ég Það er mitt draumaland. Guðmundur Magnússon
Ingó, Dúa, Binna, Bubba og Siggi Hinnabörn
Æviágrip
Hinrik Pétursson Lárusson var fæddur á Akureyri 3. júní 1932. Hann lést á hjúkrunarheimilinu Skógarbæ fimmtudaginn 16. nóvember 2023.
Hinrik var sonur hjónanna Guðnýjar Sigríðar Hjálmarsdóttur verkakonu, f. 29.10.1902, d. 27.3.1986 og Lárusar Kristins Hinrikssonar bifreiðarstjóra, f. 20.05.1901, d. 05.11.1982. Hinrik var næst yngstur fjögurra systkina. Elst var Valgerður f. 18. mars 1925, Sigrún Jóna f. 16. apríl 1929 og Ólafur f. 15. september 1934. Hinn 29. ágúst 1955 gekk Hinrik að eiga Ingibjörgu Sigurðardóttur (Böggý), hjúkrunarkonu og framhaldsskólakennara, f. 21. júní 1932, d. 12. febrúar 2013. Hinrik og Ingibjörg eignuðust sjö börn, sem eru:
1) Lárus, f. 28.2.1956, eiginkona hans er Sheryl Nicola Phenicon f. 1981. Sonur þeirra er Benedikt Josiah f. 2020. Fyrri eiginkona Lárusar var Freygerður A. Baldursdóttir, f. 1955 hún lést árið 2014. Börn þeirra eru Baldur f. 1978 og Guðrún Elva f. 1980. 2) Sigurður f. 28.2.1956 eiginkona hans er Elsa Jenny Halldórsdóttir, f. 1956. Fyrri eiginkona Sigurðar er Fanney Benedikta Ellertsdóttir, f. 1961. Börn þeirra eru Ingibjörg Vala f. 1981, Ellert Sigþór Breiðfjörð f. 1984 og Halla Björg f. 1989. Börn Elsu eru Árni Már f. 1974 og Anna Borg f. 1983. 3) drengur f. 07.08.1958, d. 09.08.1958. 4) Guðbjörg f. 02.10.1959 eiginmaður hennar var Bragi Reynir Axelsson f. 1954, d. 1995. Dóttir þeirra er Inga Jóna f. 1990. Áður átti Guðbjörg Hinrik Inga Guðbjargarson f. 1979 og Þorgrím Gunnar Eiríksson f. 1982. 5) Bryndís f. 06.07.1961 eiginmaður hennar er Konráð Konráðsson f. 1961. Börn þeirra eru Unnur Ýr f. 1984, María f. 1987 og Sigurður Örn f. 1989. 6) Sigrún f. 02.08.1962 eiginmaður hennar er Þórir Gíslason f. 1960, dætur Sigrúnar og Gunnars Helga Guðmundssonar f. 1953 eru Guðrún Harpa f. 1982, Ásdís Rut f. 1984 og Jóhanna Björg f. 1986. Synir Þóris eru Jón Arnar f. 1988 og Lárus Þór f. 1992. 7) Ingibjörg f. 03.12.1963, eiginkona hennar er Elín Jóhannesdóttir f. 1971, börn Elínar eru Garðar Már f. 1995 og Helga Kristín f. 2002.
Afkomendur Hinna og Böggýar í beinan legg, sem enn eru á lífi, eru 46 talsins.
Hinrik, Hinni Lár, var alinn upp á Hríseyjargötu 9 á Akureyri þar sem hann naut þess að vera í nálægð við sjóinn og náttúruna. Fljótlega hneigðist hugur hans til íþrótta og þá sérstaklega knattspyrnu og þótti hann liðtækur knattspyrnumaður. Hann fór ungur á sjó og var ræsir á síldarplaninu á Siglufirði þegar hann var nýlega fermdur. Hinni hitti Ingibjörgu (Böggý), verðandi eiginkonu sína, þegar hún var í verknámi í hjúkrun á Akureyri, þau trúlofuðust 1954, fluttist suður til Reykjavíkur ári síðar og gengu í hjónaband sama ár. Hinni starfaði við ýmislegt í gegnum tíðina en þekktastur var hann líklega sem Hinni í Hinnabúð sem hann stofnaði í bílskúrnum á Álfhólsvegi 80 í Kópavogi, þar sem þau Böggý höfðu komið sér upp myndarlegu húsi fyrir sig og öll börnin. Hinrik var mikill áhugamaður um íþróttir, hann var knattspyrnumaður með Þór Akureyri og Fram, var milliríkjadómari árin 1975 til 1977, þá var hann einn af stofnendum ÍK, Íþróttafélags Kópavogs, árið 1976. Á efri árum gekk Hinni til liðs við GKG, Golfklúbb Kópavogs og Garðabæjar, og varð golfið fljótt hans helsta áhugamál.
Útför Hinriks fór fram í kyrrþey frá Lindakirkju fimmtudaginn 23. nóvember sl.
½ bolli hveiti ¾ bolli parmesan, rifinn 1 tsk. hvítlaukskrydd börkur af ½ sítrónu salt og pipar 3 kjúklingabringur 2 msk. ólífuolía 1 msk. smjör 2 hvítlauksgeirar, smátt saxaðir 2 bollar spínat 1 bolli rjómi 2/3 bolli kjúklingasoð 1 sítróna ¼ bolli ferskt basil, skorið þunnt
Aðferð:
Blandið hveiti, ¼ bolla af parmesan, hvítlaukskryddi og sítrónuberki saman í djúpum disk. Saltið og piprið og blandið saman. Dýfið kjúklingabringunum í blönduna þar til þær eru huldar í hveitinu. Setjið til hliðar. Hitið olíu í stórri pönnu yfir meðalhita. Setjið kjúkling i pönnuna og steikið í 6 mínútur á hvorri hlið. Takið úr pönnunni og setjið til hliðar. Lækkið hitann og setjið smjör á pönnuna. Bætið hvítlauk út í og eldið í 1 mínútu. Setjið spínat saman við og eldið í 1 til 2 mínútur. Bætið kjúklingasoði, rjóma og restinni af parmesan ostinum saman við og saltið og piprið. Hrærið vel. Skerið sítrónu í sneiðar og setjið þær í pönnuna. Látið malla þar til sósan þykknar aðeins. Setjið kjúklinginn aftur í pönnuna og látið malla þar til hann er eldaður í gegn, eða í 5 til 6 mínútur. Takið af hitanum og skreytið með basil.
Sá þessa kökuuppskrift í Mogganum í október 2023. Ég hef ekki áður bakað gulrótarköku en finnst þessi alveg geggjuð – sérstaklega kremið.
Gulrótarkaka Hygge
2 egg
4 msk. olía
250 g sykur
1 tsk. vanilludropar
250 g hveiti
1 tsk. lyftiduft
1 tsk. matarsódi
¼ tsk. salt
½ tsk. kanill
375 g gulrætur, rifnar
Aðferð:
Byrjið á því að hita ofninn í 180°C.
Þeytið saman egg og sykur.
Bætið olíu og vanillu út í og hrærið saman við eggin og sykurinn.
Setjið næst öll þurrefnin ofan í og hrærið vel saman.
Að lokum er gulrótunum hrært saman við.
Setjið deigið í smurt form og bakið í 45-50 mínútur.
Rjómaostskrem
125 g rjómaostur
250 g flórsykur
62 g smjör
1 tsk. vanilludropar
Aðferð:
Þeytið vel saman flórsykur og rjómaost í hrærivél.
Bætið síðan við bræddu smjöri og vanilludropum og hrærið vel saman.
Setjið kremið á gulrótarkökuna þegar hún hefur kólnað.
Það gæti verið gott að raspa niður smá börk af lime í kremið og fá þannig örlitla sýru og beiskju í kremið. En annars er þetta fjári fjári gott eins og uppskriftin segir til um.
Vinnufélagi minn til áratuga hefur um árabil bruggað hið dásamlegasta rifsberjavín og oftar en ekki fært mér eina flösku fyrir jólin. Mér tókst loksins að ná af henni uppskriftinni enda líður að starfslokum hjá okkur báðum.
Uppskriftin er svohljóðandi:
Hálf, 2ja lítra krukka af rauðum (ekki græn með) rifsberjum sem tínd hafa verið af stilknum.
½ kg. sykur (má minnka, en ekki mikið 😉)
½ l gin.
Mér finnst best að nota gin en sumir nota vodka. Held að það komi meira áfengisbragð í gegn.
Allt í krukkuna og svo er bara að muna að hrista hana duglega 1-2x á dag í svona 2 mánuði, sía og setja á flöskur.
Við Þorsteinn Logi fórum saman í bæinn að kveldi menningarnætur og komum víða við. M.a. heimsóttum við Ella frænda sem var að spila á Ameríska barnum en við Þorsteinn erum ákaflega lík að því leyti að okkur líður ekki alltof vel í margmenni. Þegar við vorum í bílnum á leiðinni heim sagði ég Þorsteini að líklega hefðu verið um 100.000 manns í bænum þá orðaði hann hlutina eins og þeir eru:
„Mér finnst ekki gott að vera með svona mörgu fólki, þegar það er of lítið pláss hægir hjartað mitt á sér og þegar það verður algjör kremja þá stoppar það bara og fer ekki aftur af stað fyrr en ég er kominn úr kremjunni.“
Ingibjörg Pétursdóttir, Bimba frænka, var uppáhalds frænka mín af öllum í veröldinni. Það sem ég var montin af því að vera nafna hennar. Hún var fyrirmyndin mín í góðum siðum og ung stúlka dreymdi mig um að ferðast til ókunnra landa og fjarlægra heimsálfa og vera eins og Bimba frænka.
Bimba var svo óendanlega fyndin og skemmtileg. Í hvert sinn sem hún stóð upp í veislum og hélt ræðu (sem var nánast alltaf) þá loksins þagnaði ég og hlustaði af andakt, veltist svo um af hlátri og hugsaði, þennan brandara verð ég að muna í næstu veislu.
Ingibjargirnar, Bimba og Böggý (móðir mín), voru ekki bara frænkur heldur líka einstaklega góðar vinkonur. Bimba skrifaði nöfnu sinni á ferðalögum og engin bréf voru jafn spennandi og bréfin hennar. Samband þeirra tveggja var einstakt alla tíð og allt til síðustu stundar.
Þegar á bjátaði hjá hvorri þeirra fór hin í heimsókn og veitti stuðning. Oftar en ekki fékk ég að fljóta með. Minnisstæð er mér heimsókn til Bimbu á Grensásdeildina og var það í fyrsta sinn sem varð vitni að því að Bimba væri sorgmædd yfir þeim spilum sem henni voru gefin. Hún hafði gengið í gegnum svo ótal margt, fékk Parkinson sjúkdóminn ung kona, og í hennar anda hélt hún upp á endurfæðingu sína eftir heilaaðgerð þar sem hún hlustaði á Bítlana meðan krukkað var í hana. Aðgerðin sú veitti henni skammvinnt frelsi en svo sló henni aftur niður. Heilablóðfall varð síðar til þess að auk þess að eiga erfitt með alla hreyfingu var málið tekið frá henni. „Ég skil ekki Böggý, hvers vegna Guð er svona vondur við mig“ sagði hún við mömmu í þessari heimsókn okkar á Grensás.
En Bimba lét ekki veikindi sín aftra sér frá því að líta til með mömmu á hennar síðustu mánuðum. Eitt sinn sótti ég Bimbu og fór með hana í heimsókn til mömmu á Vífilsstaði. Myndirnar sem ég tók af þeim frænkum, skálandi í sherrý og hlægjandi úr sér lungun eru dýrmætar minningar. Og síðasta símtal sem móðir mín átti var einmitt við Bimbu, fimm dögum áður en mamma dó. Bimba vissi að hverju stefndi og vildi fá að kveðja frænku sína, en þá var mamma orðin of veikburða til að taka á móti gestum svo símtal varð að duga.
Nú hafa þær frænkur hist á ný í annarri vídd, sjálfsagt eru þær búnar að draga fram sherrýflösku og kveikja sér í sígó. Bimba er búin að stinga gervitönnum upp í sig og segir brandara á meðan mamma pissar í sig af hlátri.
Um leið og ég votta Einari, börnum þeirra öllum, tengdabörnum og barnabörnum mínar dýpstu samúð langar mig að senda Bimbu þessa kveðju sem ég orti til hennar 2014.
Bimba er algjört bjútíkvín enda er hún frænka mín. Hennar húmor kætir mann hundrað skrítlur konan kann. Hún risa hjarta í brjósti ber hamingjan með henni fer. Hún er fegurst allra meyja aldrei hefur lært að þegja. Þú ert myndin fyrir mín alltaf lít ég upp til þín. En núna fer ég fjótt í bingó farvel kæra – kveðja Ingó
Penar frænkurnar. Myndin er tekin 31. júlí 2012.Ekki alveg svo penar frænkurnar. Myndin er tekin 31. júlí 2012.Síðasta símtalið, 8. febrúar 2013. Bimba í símanum. Mamma lést 5 dögum síðar <3Frænkurnar á Grensás í heimsókn hjá BimbuAlltaf til í að spauga – og vín (ber) í hönd.Fimm Ingibjargir á ýmsum aldriFrænkur á 100 ára ártíð Sigurðar afa 7. júlí 1991Tvær í stuðiTvær á spítalaTvær í leikhúsi
